Diễn đàn Pháp luật ASEAN 2026 khai mạc tại Hà Nội

Diễn đàn Pháp luật ASEAN 2026 khai mạc tại Hà Nội với chủ đề trí tuệ nhân tạo

Sáng ngày 18 tháng 8 năm 2026, tại Hà Nội, Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026 chính thức khai mạc với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong kỷ nguyên số”. Diễn đàn diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 17 đến ngày 19 tháng 8 năm 2026, theo Quyết định số 1786/QĐ-BTP của Bộ Tư pháp phê duyệt kế hoạch tổ chức. Sự kiện thu hút khoảng 100 đại biểu. Phía Việt Nam có lãnh đạo Chính phủ, lãnh đạo Bộ Tư pháp cùng đại diện các cơ quan trung ương Đảng, các bộ, ngành liên quan, Tòa án nhân dân tối cao và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao. Phía quốc tế có Quốc vụ khanh Bộ Tư pháp Vương quốc Campuchia, Thứ trưởng Tư pháp Philippines với tư cách nước Chủ tịch ASEAN năm 2026, lãnh đạo và chuyên gia pháp luật từ các bộ tư pháp, bộ pháp luật của toàn bộ các nước thành viên ASEAN, Ban Thư ký ASEAN, cùng đại diện Viện Nghiên cứu Kinh tế ASEAN và Đông Á, Liên minh châu Âu, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc.

Phát biểu của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu về pháp luật thích ứng với công nghệ mới

Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn thay mặt Chính phủ Việt Nam, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho rằng sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn đặt các quốc gia trước một nghịch lý: rủi ro gia tăng, đồng thời với dư địa phát triển mở rộng hơn. Theo Phó Thủ tướng, thể chế, cùng với hạ tầng và nguồn nhân lực, là 3 đột phá chiến lược của Việt Nam; trong đó, thể chế vừa tạo không gian cho đổi mới sáng tạo, vừa đặt ra khuôn khổ pháp lý để bảo vệ con người, lợi ích quốc gia và lợi ích xã hội. Phó Thủ tướng nêu rõ Việt Nam đang chuyển tư duy lập pháp từ quản trị sang thích ứng và kiến tạo phát triển, đồng thời cho rằng các nguyên tắc, tiêu chuẩn, quy chuẩn về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp cần được hình thành trước hết trong ASEAN, do ASEAN dẫn dắt, trên cơ sở đồng thuận và tôn trọng chủ quyền của mỗi quốc gia thành viên.

Bốn định hướng hợp tác giữa các nước ASEAN về pháp luật số

Để hiện thực hóa vai trò của khu vực trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị các nước thành viên ASEAN cùng các đối tác phát triển triển khai 4 định hướng hợp tác. Định hướng thứ nhất là xây dựng bộ nguyên tắc chung về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, kế thừa Hướng dẫn của ASEAN về quản trị và đạo đức trí tuệ nhân tạo. Định hướng thứ hai là chia sẻ tiêu chuẩn, quy chuẩn dữ liệu pháp luật và kinh nghiệm số hóa, rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để việc tra cứu, đối chiếu pháp luật giữa các nước ASEAN thuận lợi hơn và giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Định hướng thứ ba là hợp tác phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực tư pháp và pháp luật, vừa am hiểu pháp luật vừa nắm vững công nghệ, ưu tiên hỗ trợ các thành viên còn khó khăn về hạ tầng dữ liệu. Định hướng thứ tư là duy trì các cơ chế đối thoại, kết nối mạng lưới chuyên gia pháp luật và tư pháp, phát huy hiệu quả các cơ chế sẵn có như Nhóm làm việc về Quản trị trí tuệ nhân tạo trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng ASEAN và Mạng lưới An toàn trí tuệ nhân tạo ASEAN.

Nội dung các phiên họp và nền tảng thể chế trong nước

Theo chương trình nghị sự, phiên khai mạc diễn đàn có bài phát biểu của Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, tiếp theo là hai phiên toàn thể và các phiên thảo luận chuyên đề (Diệu Anh, 2026). Phiên toàn thể thứ nhất gồm báo cáo dẫn đề của Việt Nam về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật, phiên về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát triển Cổng thông tin pháp luật quốc gia, phiên về khung pháp luật và chính sách của các quốc gia ASEAN về chuyển đổi số, và phiên về kinh nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận pháp luật. Phiên toàn thể thứ hai gồm phiên về các mô hình và thực hành tốt về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xây dựng và thi hành pháp luật, phiên về định hướng hợp tác giữa các cơ quan pháp luật và tư pháp ASEAN, và phiên về trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm dựa trên kinh nghiệm của châu Âu. Các phiên thảo luận chuyên đề tập trung vào chủ quyền quốc gia đối với trí tuệ nhân tạo và quản trị hợp tác trong khu vực công của ASEAN, trọng tài trong kỷ nguyên số và cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Theo Bộ Tư pháp, việc Việt Nam đăng cai diễn đàn năm nay phù hợp với chủ trương hoàn thiện hệ thống pháp luật được thể hiện tại Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30 tháng 4 năm 2025, Kết luận số 09-KL/TW ngày 10 tháng 3 năm 2026 và Kết luận số 18-KL/TW ngày 2 tháng 4 năm 2026 của Bộ Chính trị.

Ý nghĩa đối với đào tạo và nghiên cứu pháp luật

Bộ Tư pháp duy trì Diễn đàn Pháp luật ASEAN như một cơ chế trao đổi về pháp luật và tư pháp trong khu vực trong gần hai thập kỷ qua, và Việt Nam đã đề xuất đăng cai kỳ diễn đàn năm 2026 tại Hội nghị Bộ trưởng Tư pháp ASEAN lần thứ 13 và Hội nghị quan chức Pháp luật cao cấp ASEAN lần thứ 24, tổ chức tại Manila, Philippines, vào tháng 11 năm 2025. Chủ đề của diễn đàn đặt ra nhiều vấn đề gắn trực tiếp với chương trình đào tạo và nghiên cứu pháp luật tại các cơ sở giáo dục đại học, từ khung pháp lý về quản trị trí tuệ nhân tạo, giá trị pháp lý của dữ liệu và văn bản quy phạm pháp luật được số hóa, đến vai trò của trọng tài và giải quyết tranh chấp trong môi trường số. Khoa Luật Trường Đại học Tôn Đức Thắng sẽ tiếp tục theo dõi kết quả của diễn đàn, trong đó có bộ nguyên tắc chung về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xây dựng và thi hành pháp luật dự kiến được các nước ASEAN tiếp tục thảo luận trong hai ngày làm việc còn lại, để phục vụ hoạt động giảng dạy và nghiên cứu về pháp luật công nghệ.

Nguồn tham khảo

Diệu Anh. (2026, ngày 4 tháng 8). Diễn đàn Pháp luật ASEAN 2026: Thúc đẩy ứng dụng AI trong xây dựng và thi hành pháp luật. Báo Điện tử Chính phủ. https://baochinhphu.vn/dien-dan-phap-luat-asean-2026-thuc-day-ung-dung-ai-trong-xay-dung-va-thi-hanh-phap-luat-102260804114340283.htm

Hương Nguyên. (2026, ngày 18 tháng 8). Khai mạc Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026. Báo Nhân Dân. https://nhandan.vn/khai-mac-dien-dan-phap-luat-asean-nam-2026-post982554.html