Quy định về công bố danh tính người đăng tin giả

Nghị định số 328/2026/NĐ-CP quy định sáu bước xử lý và công bố danh tính người đăng tin giả

Ngày 19 tháng 8 năm 2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 328/2026/NĐ-CP quy định về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật, có hiệu lực thi hành từ ngày 5 tháng 10 năm 2026, giao Bộ Công an chủ trì tổ chức thực hiện. Điều 3 của Nghị định định nghĩa tin giả, tin sai sự thật là thông tin không có thật hoặc chỉ có một phần sự thật nhưng xâm hại đến an ninh, uy tín, hình ảnh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, áp dụng chung cho cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động trên không gian mạng Việt Nam, bao gồm cả doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet, mạng xã hội. Điều 8 quy định quy trình xử lý gồm sáu bước nối tiếp, phát hiện thông tin có dấu hiệu sai lệch qua phản ánh, tố giác của người dân hoặc giám sát, rà soát của doanh nghiệp, kiểm chứng và xác minh làm rõ nội dung, gắn nhãn "TIN GIẢ, TIN SAI SỰ THẬT" trong thời hạn 24 giờ kể từ khi có kết luận kiểm chứng, công bố cảnh báo cho công chúng, ngăn chặn hoặc gỡ bỏ nội dung vi phạm, và áp dụng hình thức xử lý tương ứng; đối với tin giả có tính chất nguy hại, việc công bố cảnh báo phải thực hiện trong thời hạn 12 giờ làm việc kể từ khi gắn nhãn.

Điểm đáng chú ý nhất của Nghị định nằm ở Điều 11 về công bố danh tính, theo đó cơ quan chức năng có thẩm quyền, sau khi đã kiểm chứng, xác minh, làm rõ thông tin là tin giả, được công bố danh tính của người tạo lập, lưu trữ, phát ngôn hoặc chia sẻ thông tin đó bằng một hoặc kết hợp nhiều phương thức, gửi thông tin đến khu dân cư, tổ dân phố nơi cá nhân cư trú, gửi thông tin đến cơ quan, tổ chức nơi cá nhân làm việc, công bố trên cổng thông tin điện tử của cơ quan chức năng hoặc phát hành qua phương tiện truyền thông đại chúng, việc lựa chọn phương thức tùy thuộc tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi vi phạm. Người dân có thể tố giác, phản ánh tin giả qua nhiều kênh, liên hệ trực tiếp, đường dây nóng, cổng thông tin điện tử của các bộ, ban, ngành, ứng dụng VNeID hoặc gửi văn bản; doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội, viễn thông, Internet phải thiết lập đầu mối trực 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần để phối hợp xử lý, có thể tạm khóa hoặc khóa vĩnh viễn tài khoản vi phạm theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Nghị định không quy định mức xử phạt hành chính cụ thể, các hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật tiếp tục bị xử phạt theo Nghị định số 174/2026/NĐ-CP, mức phạt phổ biến từ 20 đến 30 triệu đồng, tăng lên 30 đến 50 triệu đồng đối với hành vi gây hoang mang trong dư luận.

Giới hạn quyền đời sống riêng tư theo luật và sự hành chính hóa biện pháp cải chính công khai

Dưới góc nhìn luật dân sự, trọng tâm của bài là mối quan hệ giữa cơ chế công bố danh tính tại Điều 11 Nghị định số 328/2026/NĐ-CP với quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân tại Điều 38 Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13. Khoản 1 Điều 38 khẳng định đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ; khoản 2 Điều 38 quy định việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ trường hợp luật có quy định khác. Việc Điều 11 Nghị định số 328/2026/NĐ-CP cho phép cơ quan chức năng gửi thông tin đến nơi cư trú, nơi làm việc của người vi phạm mà không cần sự đồng ý của họ chính là sự cụ thể hóa của ngoại lệ "trừ trường hợp luật có quy định khác" nêu trên; đồng thời, điều kiện tiên quyết là thông tin phải đã được kiểm chứng, xác minh, làm rõ trước khi công bố cho thấy việc hạn chế quyền về đời sống riêng tư của người vi phạm vẫn phải tuân theo nguyên tắc hạn chế quyền con người, quyền công dân chỉ có thể thực hiện theo quy định của luật, trong trường hợp cần thiết vì lý do an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội tại khoản 2 Điều 14 Hiến pháp năm 2013, không thể tùy tiện áp dụng.

Xét từ phía người bị tin giả xâm phạm, cơ chế công bố danh tính, công bố cảnh báo công khai của Nghị định còn mang chức năng gần với biện pháp buộc chấm dứt hành vi vi phạm, buộc xin lỗi, cải chính công khai mà Bộ luật Dân sự dự liệu cho người bị xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín tại khoản 3 Điều 34, nhưng có điểm khác biệt căn bản là biện pháp này do cơ quan hành chính nhà nước chủ động áp dụng theo trình tự hành chính, không phụ thuộc vào việc người bị thiệt hại có khởi kiện yêu cầu Tòa án áp dụng hay không, phản ánh xu hướng hành chính hóa, công cộng hóa một phần cơ chế bảo vệ quyền nhân thân truyền thống thuộc lĩnh vực dân sự; cơ chế bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm theo Điều 584 và mức bồi thường tổn thất tinh thần tối đa không quá mười lần mức lương cơ sở theo Điều 592 Bộ luật Dân sự vẫn tiếp tục tồn tại song song nếu người bị thiệt hại khởi kiện yêu cầu bồi thường. Liên hệ Thành phố Hồ Chí Minh, địa phương có mật độ người dùng mạng xã hội, số lượng tài khoản định danh điện tử qua VNeID và hoạt động báo chí, truyền thông số lớn nhất cả nước, nơi tin giả về chính sách, dịch bệnh, thiên tai, an ninh trật tự dễ lan truyền nhanh với phạm vi ảnh hưởng rộng, cơ chế tố giác qua VNeID và công bố danh tính theo Nghị định số 328/2026/NĐ-CP là học liệu thực tiễn, gắn với chuyển đổi số địa phương, cho giảng dạy phần quyền về đời sống riêng tư, giới hạn quyền dân sự theo luật và trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng tại Khoa Luật Trường Đại học Tôn Đức Thắng. Đây là chủ đề mới về cơ chế công bố danh tính người vi phạm theo một nghị định chuyên biệt về tin giả, khác với bài 6/7/2026 về Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 (trọng tâm dân sự là nghĩa vụ gỡ bỏ thông tin trong 24 giờ và bồi thường tổn thất tinh thần cho nạn nhân), bài 23/8/2026 về Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật sửa đổi (trọng tâm dân sự là giao dịch dân sự vô hiệu do bị lừa dối khi thông tin pháp luật bị làm sai lệch) và bài 27/9/2026 về Nghị định số 367/2026/NĐ-CP xử phạt hành chính trong lĩnh vực báo chí (trọng tâm dân sự là quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín của người bị báo chí xâm phạm); trọng tâm dân sự khác biệt lần này là giới hạn quyền về đời sống riêng tư của chính người vi phạm theo ngoại lệ tại khoản 2 Điều 38 Bộ luật Dân sự, đối chiếu nguyên tắc hạn chế quyền con người, quyền công dân tại khoản 2 Điều 14 Hiến pháp năm 2013, và tính chất hành chính hóa biện pháp cải chính, xin lỗi công khai truyền thống thuộc lĩnh vực dân sự, chưa được đề cập trước đó.

Nguồn tham khảo

Minh Ngọc. (2026, ngày 5 tháng 10). Từ hôm nay, người đăng tin giả có thể bị công bố danh tính. Sức khỏe và Đời sống. https://suckhoedoisong.vn/tu-hom-nay-nguoi-dang-tin-gia-co-the-bi-cong-bo-danh-tinh-169261004225105748.htm

Thanh Niên. (2026, ngày 5 tháng 10). Đăng tin giả có thể bị công khai danh tính, khóa tài khoản vĩnh viễn. https://thanhnien.vn/dang-tin-gia-co-the-bi-cong-khai-danh-tinh-khoa-tai-khoan-vinh-vien-18526100515283141.htm

Cổng Thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh. (2026). Nghị định 328/2026/NĐ-CP quy định rõ quy trình phát hiện, kiểm chứng và xử lý tin giả. https://hatinh.gov.vn/vi/bai-viet/nghi-dinh-3282026nd-cp-quy-dinh-ro-quy-trinh-phat-hien-kiem-chung-va-xu-ly-tin-gia

Nghị định số 328/2026/NĐ-CP quy định về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật.

Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng, công nghệ thông tin.

Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13.

Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013.